fa نگرشی جدید به مفهوم حق در تقابل با تکلیف و حکم و مقتضای قاعده در مجعولات شارع تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;"><strong><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><span style="color:#00000a"><span lang="FA"><span b="" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">از مباحث بنیادی دانش فقه و حقوق، شناخت مفهوم حق و وضعیت مجعولات شارع به لحاظ حق اصطلاحی یا حکم اصطلاحی بودن است. علی‌رغم تحقیقات سترگی که در این زمینه شده، درآمیختگی در مفهوم حق در ساحت عرف و اصطلاح بین آثار آنان به چشم می‌خورد که نتایج را دگرگون ساخته است. تبیین و رفع آن و همچنین نگرشی جدید به مبنای قابلیت اسقاط و انتقال مجعولات شارع، هدف انجام این پژوهش بوده است. حاصل واکاوی نگارندگان این است که حق در لغت و عرف دو معنا دارد: ۱- به معنای ثابت و درست، زمانی که به کلام و خبر نسبت داده می‌شود. ۲- به معنای شایستگی و سزاواری، زمانی که به اشخاص یا اشیا نسبت داده می‌شود و مقابل آن مفهوم تکلیف قرار می‌گیرد. این معنا که طیف وسیعی از استعمالات آن را در برمی‌گیرد، محل بحث فقها و دانشمندان حقوق، فلسفه و علوم اجتماعی است. اما حق در اصطلاح فقهای متأخر به مجعولی اطلاق می‌شود که یا قابل اسقاط است و یا قابل انتقال اعم از ارادی و قهری و در مقابل آن حکم قرار می‌گیرد. در صورت شک در حق اصطلاحی یا حکم اصطلاحی بودن مجعول، باید بین مجعولاتی که مخترع شارع هستند، همچون عبادات و بین آثاری که مخترع عقلا هستند، همچون معاملات، تفاوت گذاشت؛ در قسم اول اگر قائل به حجیت استصحاب در شبهات حکمی باشیم اصل، عدم وجود آثار سه‌گانه است، در غیر این صورت باید حسب مورد به اصول دیگر مراجعه کرد. اما در قسم دوم در صورت فقدان بیان خاص از سوی شارع، باید به حکم عقلا مراجعه نمود و آنها آثار معاملات را قابل اسقاط و انتقال از طرف صاحب آن می‌دانند منوط به آنکه مخالف با نظم عمومی و اخلاق حسنه نباشد.</span></span></span><span lang="AR-SA"><span b="" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span></span></span></strong></span><br> &nbsp;</span></div> <span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;"><strong>One of the fundamental topics of jurisprudence and law is to understand the concept of right and the status of the Positives of the Legislator in terms of the right in the term or rule in the term. Despite the extensive research that has been done in this field, there is confusion in the concept of right in the realm of custom and the term among their works, which has transformed the results. Explaining and resolving it, as well as a new approach to the basis of the possibility of waiving and transferring the Positives of the Legislator, was the purpose of this research. The result of the authors&rsquo; analysis is that the word &ldquo;right&rdquo; has two meanings in the language and custom: 1- meaning fixed and correct, when it is attributed to speech and news. 2- meaning worthiness and merit, when it is attributed to persons or objects and the opposite of it is the concept of duty. This meaning, which encompasses a wide range of uses, is the subject of discussion among jurists and scholars of law, philosophy and social sciences. But the right, in the terminology of the later jurists, is applied to something that is either waivable or transferable, whether voluntary or involuntary, and the rule is placed against it. In case of doubt in the right in the term or the rule in the term of the fictitious, one must distinguish between the effects that are invented by the legislator, such as worship, and the effects that are invented by reason, such as transactions. In the first section, if accepted the authorization of previous state in doubtful rulings, the principle is the absence of triple effects, otherwise we must refer to other principles according to the case. But in the second part, in the absence of a specific expression by the legislator, one must refer to the rational judgment and they consider the effects of transactions to be subject to waivable and transfer by the owner, provided that they are not contrary to public order and good behavior.<span style="letter-spacing:-.1pt"></span><br> &nbsp;</strong></span></span> حق لغوی (عرفی), سزاواری, تکلیف, حق اصطلاحی, قابلیت اسقاط, قابلیت انتقال, حکم linguistic right (customary), merit, right in the term, susceptible of waiving, transferability, rule. 1 27 http://philosophylawjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-25-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Mohammad Taghi Hosseini Vardanjani سید محمدتقی حسینی وردنجانی Mohammadtaghi.0135@gmail.com 1003194753284600228 1003194753284600228 Yes Qom Seminary, Allameh Tabatabai University, Tehran. حوزه علمیه قم، دانشگاه علامه طباطبایی تهران. Seyyed Mohammad Hossein Hosseini Vardanjani سید محمدحسین حسینی وردنجانی vardanjany7200@gmail.com 1003194753284600229 1003194753284600229 No Qom Seminary. حوزه علمیه قم.