fa حکم اعدام و خطاپذیری معرفت:نقد فلسفی حکم اعدام تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;">آمار نشان می‌دهد که دست‌کم ۴ درصد از محکومان به اعدام در آمریکا بی‌گناه بوده‌اند. صِرف این آمار واقعیتی را نشان می‌دهد: اینکه نظام‌های قضایی، به رغم تلاش در رعایت انصاف، توسط انسان‌ها اداره می‌شوند؛ و انسان‌ها خطاپذیرند. قاضی، دادستان، هیئت منصفه، وکلا، شاهدان، و حتی (اعتراف‌های خودِ) متهم، همگی خطاپذیرند. این خطاپذیری ویژگی بنیادی شناخت آدمی‌ست که باید در طراحی تمامی نظام‌های اجتماعی، به‌ویژه در نظام‌های عدالت کیفری، در نظر گرفته شود. در این مقاله ابتدا به نحوی مستقیم از خطاپذیرانگاری در تحلیل احکام برگشت‌ناپذیری مانند حکم اعدام بهره گرفته شده است. آنگاه علاوه بر نقد معرفت‌شناختی به سراغ نقدی اخلاقی می‌رویم و سپس از دو منظر معرفت‌شناختیِ دیگر، نخست به سراغ حقوق‌شناسی آزمایشی می‌رویم و نظام‌های حقوقی سنتی را دعوت به جدی گرفتن داده‌های تجربی پیرامون اعدام می‌کنیم، و در انتها نیز با مراجعه به مدخلی از دانشنامه&lrm;ی فلسفی استنفورد، این‌بار از منظر حقوق‌شناسی تحلیلی، مفهوم &laquo;شواهد&raquo; را به عنوان پایه‌هایی برای صدور حکم اعدام نقد می‌کنیم.<span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span><br> &nbsp;</span></span></strong> <span style="font-size:14px;"><strong><span style="line-height:2;">Statistics show that at least 4 percent of those sentenced to death in the United States have been innocent. This figure alone reveals an undeniable reality: judicial systems&mdash;despite striving for fairness&mdash;are administered by human beings, and human beings are fallible. Judges, prosecutors, juries, lawyers, witnesses, and even the defendants&rsquo; own confessions are all prone to error. This fallibility is a fundamental feature of human cognition, one that must be taken into account in the design of all social systems, especially criminal justice systems.<br> In this paper, we first draw directly on fallibilism to analyze irreversible rulings such as the death penalty. We then proceed from an epistemological critique to a moral one. Next, from two additional epistemological perspectives, we turn first to experimental jurisprudence, urging traditional legal systems to take empirical data on capital punishment seriously; and finally, by consulting an entry from the Stanford Encyclopedia of Philosophy, we examine&mdash;this time from the standpoint of analytical jurisprudence&mdash;the concept of &ldquo;evidence&rdquo; as the basis for issuing death sentences.</span></strong></span> اعدام, فلسفه, خطاپذیرانگاری, معرفت‌شناسی, نفوذ عمل‌گرایانه, حقوق‌شناسی آزمایشی, شواهد حقوقی Death penalty, philosophy, fallibilism, epistemology, pragmatic encroachment, experimental jurisprudence, legal evidence 1 14 http://philosophylawjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-78-1&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Samadi هادی صمدی samadiha@gmail.com 1003194753284600232 0002-6998-5606 Yes Department of Philosophy, Faculty of Law, Theology, and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه فلسفه،دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.